Ngành Cơ Điện (M&E) là gì?

M&E là viết tắt của Mechanical & Electrical – hệ thống Cơ khí và Điện trong các công trình xây dựng. Đây là bộ phận đóng vai trò cốt lõi, quyết định đến khả năng vận hành, an toàn và tiện nghi của công trình.

Trong một dự án xây dựng hiện đại, phần M&E chiếm khoảng 30–50% tổng giá trị, thậm chí có thể lên đến 70% đối với các công trình công nghiệp, trung tâm thương mại hay tòa nhà cao tầng.

Các hạng mục chính trong hệ thống M&E

Hệ thống M&E trong công trình bao gồm 4 hạng mục chính:

1. Hệ thống thông gió và điều hòa không khí (HVAC): Đảm bảo điều kiện nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng không khí cho công trình.

2. Hệ thống cấp thoát nước & thiết bị vệ sinh (P&S): Bao gồm hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải và thiết bị vệ sinh.

3. Hệ thống điện (Electrical): Chiếm tỷ trọng lớn nhất trong M&E (40–60%), gồm:

1. Điện nặng: Trạm biến áp, tủ điện, chiếu sáng, ổ cắm, tiếp địa, chống sét…
2. Điện nhẹ: Mạng LAN – Internet, camera an ninh, PA, điện thoại, BMS…

4. Hệ thống báo cháy & chữa cháy (Fire Fighting): Đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy theo tiêu chuẩn và quy định pháp luật.

Thực trạng và mức độ cạnh tranh của ngành M&E tại Việt Nam

Việt Nam đang trong giai đoạn đô thị hóa nhanh, dân số đô thị dự báo đạt 54% vào năm 2050, kéo theo nhu cầu rất lớn về nhà ở, trung tâm thương mại, khu công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật.

Tuy nhiên, ngành M&E có tính đặc thù cao, đòi hỏi:

1. Nguồn vốn đầu tư lớn cho thiết bị, nhân lực và dòng tiền dự án
2. Đội ngũ kỹ sư có trình độ chuyên môn sâu
3. Khả năng quản lý tiến độ, chất lượng và rủi ro tài chính

Thị trường hiện nay có sự tham gia của:

1. Hàng nghìn nhà thầu trong nước
2. Nhiều nhà thầu nước ngoài đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc

Tiềm năng phát triển của ngành Cơ Điện (M&E)

Môi trường chính trị – pháp luật thuận lợi: Nhà nước ban hành nhiều chiến lược, quy hoạch đô thị và luật xây dựng, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động đầu tư và thi công M&E.

Nền kinh tế tăng trưởng ổn định: Sự phát triển của bất động sản, công nghiệp và hạ tầng tạo ra nhu cầu lớn và liên tục cho dịch vụ thi công cơ điện.

Dân số đông, thu nhập tăng: Dân số trên 95 triệu người, thu nhập bình quân đầu người ngày càng cải thiện, kéo theo nhu cầu về nhà ở và công trình chất lượng cao.

Ứng dụng công nghệ hiện đại: Công nghệ thông tin, BIM, tự động hóa và các thiết bị thông minh đang được áp dụng rộng rãi, giúp tối ưu thiết kế – thi công – vận hành công trình.

Xu hướng mới và sự tham gia của doanh nghiệp nước ngoài

Ngành M&E được đánh giá là một trong những lĩnh vực hấp dẫn nhất trong ngành xây dựng. Doanh thu trung bình của Top 5 nhà thầu M&E từng đạt hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Bên cạnh đó, xu hướng Design & Build (D&B) ngày càng phổ biến, cho phép nhà thầu chủ động từ thiết kế đến thi công, tối ưu chi phí và tiến độ. Tuy nhiên, mô hình này đòi hỏi năng lực quản trị và chuyên môn rất cao.

Các nhà thầu nước ngoài với tiềm lực mạnh vẫn đang chiếm ưu thế tại nhiều dự án lớn, tạo ra áp lực cạnh tranh đáng kể cho doanh nghiệp trong nước.

Ngành Cơ Điện (M&E) tại Việt Nam là lĩnh vực:

1. Có tiềm năng tăng trưởng dài hạn
2. Giữ vai trò then chốt trong mọi công trình xây dựng hiện đại
3. Nhưng cũng đối mặt với cạnh tranh khốc liệt và nhiều rủi ro

Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững trong ngành cần đầu tư bài bản về con người, công nghệ, tài chính và quản trị, đồng thời thích ứng nhanh với xu hướng thị trường.

(Nguồn: Vietnam Report)